Super gorąca planeta z ogonem przypominającym ogon komety
27 Lip 2010r. w Astronomia napisał/a Aleksandra BrożekChoć dyskusja mająca wyjaśnić, co można zdefiniować jako planetę, pozostawiła wiele wątpliwości, astronomowie prowadzący obserwacje przy pomocy teleskopu Hubble'a poinformowali o istnieniu obiektu, który można by nazwać "kometarną planetą".
Choć dyskusja mająca wyjaśnić, co można zdefiniować jako planetę, pozostawiła wiele wątpliwości, astronomowie prowadzący obserwacje przy pomocy teleskopu Hubble'a poinformowali o istnieniu obiektu, który można by nazwać "kometarną planetą".
Ogromna gazowa planeta o nazwie HD 209458b okrąża swoją gwiazdę w tak niewielkiej odległości, że jej rozgrzana atmosfera ulatnia się w przestrzeń kosmiczną. Obserwacje przeprowadzone przez nowy spektrograf COS (Cosmic Origins Spectrograph) wskazują, iż silne wiatry gwiazdowe przenoszą oddzieloną materię poza spieczoną planetę i nadają mu kształt przypominający ogon komety.
Artystyczna wizja przedstawiająca egzoplanetą wraz z ogonem przypominający ogon komety
Już od kilku lat naukowcy pracowali nad teorią powstawania tego typu zjawisk - w końcu udało się potwierdzić wcześniejsze założenia teoretyczne. Kierownik badań COS, astronom Jeffrey Linsky z Uniwersytetu Kolorado w Boulder poinformował, iż udało się zmierzyć ilość gazu ulatniającego się z powierzchni planety oraz najprawdopodobniej udało się także określić jego prędkość.
Planeta HD 209458b ma masę nieco mniejszą niż Jowisz, ale krąży po orbicie znajdującej się 100 razy bliżej swojej gwiazdy niż orbita Jowisza. Gorąca planeta robi pełne okrążenie w zaledwie trzy i pół dni. (Dla porównania Merkury, który ma najmniejszą orbitę w Układzie Słonecznym, robi pełne okrążenie wokół Słońca w 88 dni). Planeta HD 209458b jest jedną z najbardziej wnikliwie obserwowanych planet z poza naszego Układu, ponieważ jest jednym z niewielu znanych nam obcych światów, których ruch wokół własnej gwiazdy możemy obserwować. Gdy planeta przechodzi przed tarczą gwiazdy, przyćmiewa nieco jej światło. Ten gazowy gigant to pierwsza planeta spoza naszego Układu, która była obserwowana podczas tranzytu. Jej gwiazda, HD 209458, znajduje się w odległości 153 lat świetlnych od Ziemi.
Linsky oraz jego zespół użyli COS, aby zbadać atmosferę planety podczas tranzytu. Wówczas możliwe jest zanalizowanie struktury oraz chemicznego składu atmosfery poprzez zbadanie światła gwiazdy, które przedostaje się przez planetę.
Badania ujawniły obecność węgla i krzemu w gorącej na ponad 1000oC planety. Odkrycie to dowodzi, iż gwiazda ogrzewa całą atmosferę planety, wydobywając cięższe składniki i powodując, że opuszczają one jej atmosferę.
Dane uzyskane podczas badań dowodzą też, że poszczególne rodzaje materii opuszczają planetę z inną prędkością.
Zespół astronomów odkrył, że gaz wyparowuje bardzo szybko, przy czym duże jego ilości przemieszczają się w stronę Ziemi z prędkością ponad 35 000 km/h. Ta ogromna ilość gazu to zapewne materiał, z którego wiatr gwiazdowy utworzył ogon komety.
Najnowszy spektrograf Hubble'a, który jest w stanie zbadać skład chemiczny planet dzięki możliwości odbioru promieniowania ultrafioletowego, której nie posiadają teleskopy umieszczone na Ziemi, okazuje się bardzo ważnym narzędziem służącym do badania atmosfer takich "gorących Jowiszów", jak planeta HD 209458b. Astronomowie użyli też COS, aby przyjrzeć się atmosferze innej gorącej planety, WASP-12b, której rozdęta atmosfera jest przechwytywana przez jej gwiazdę.
Ogromna gazowa planeta o nazwie HD 209458b okrąża swoją gwiazdę w tak niewielkiej odległości, że jej rozgrzana atmosfera ulatnia się w przestrzeń kosmiczną. Obserwacje przeprowadzone przez nowy spektrograf COS (Cosmic Origins Spectrograph) wskazują, iż silne wiatry gwiazdowe przenoszą oddzieloną materię poza spieczoną planetę i nadają mu kształt przypominający ogon komety.
Artystyczna wizja przedstawiająca egzoplanetą wraz z ogonem przypominający ogon komety
Już od kilku lat naukowcy pracowali nad teorią powstawania tego typu zjawisk - w końcu udało się potwierdzić wcześniejsze założenia teoretyczne. Kierownik badań COS, astronom Jeffrey Linsky z Uniwersytetu Kolorado w Boulder poinformował, iż udało się zmierzyć ilość gazu ulatniającego się z powierzchni planety oraz najprawdopodobniej udało się także określić jego prędkość.
Planeta HD 209458b ma masę nieco mniejszą niż Jowisz, ale krąży po orbicie znajdującej się 100 razy bliżej swojej gwiazdy niż orbita Jowisza. Gorąca planeta robi pełne okrążenie w zaledwie trzy i pół dni. (Dla porównania Merkury, który ma najmniejszą orbitę w Układzie Słonecznym, robi pełne okrążenie wokół Słońca w 88 dni). Planeta HD 209458b jest jedną z najbardziej wnikliwie obserwowanych planet z poza naszego Układu, ponieważ jest jednym z niewielu znanych nam obcych światów, których ruch wokół własnej gwiazdy możemy obserwować. Gdy planeta przechodzi przed tarczą gwiazdy, przyćmiewa nieco jej światło. Ten gazowy gigant to pierwsza planeta spoza naszego Układu, która była obserwowana podczas tranzytu. Jej gwiazda, HD 209458, znajduje się w odległości 153 lat świetlnych od Ziemi.
Linsky oraz jego zespół użyli COS, aby zbadać atmosferę planety podczas tranzytu. Wówczas możliwe jest zanalizowanie struktury oraz chemicznego składu atmosfery poprzez zbadanie światła gwiazdy, które przedostaje się przez planetę.
Badania ujawniły obecność węgla i krzemu w gorącej na ponad 1000oC planety. Odkrycie to dowodzi, iż gwiazda ogrzewa całą atmosferę planety, wydobywając cięższe składniki i powodując, że opuszczają one jej atmosferę.
Dane uzyskane podczas badań dowodzą też, że poszczególne rodzaje materii opuszczają planetę z inną prędkością.
Zespół astronomów odkrył, że gaz wyparowuje bardzo szybko, przy czym duże jego ilości przemieszczają się w stronę Ziemi z prędkością ponad 35 000 km/h. Ta ogromna ilość gazu to zapewne materiał, z którego wiatr gwiazdowy utworzył ogon komety.
Najnowszy spektrograf Hubble'a, który jest w stanie zbadać skład chemiczny planet dzięki możliwości odbioru promieniowania ultrafioletowego, której nie posiadają teleskopy umieszczone na Ziemi, okazuje się bardzo ważnym narzędziem służącym do badania atmosfer takich "gorących Jowiszów", jak planeta HD 209458b. Astronomowie użyli też COS, aby przyjrzeć się atmosferze innej gorącej planety, WASP-12b, której rozdęta atmosfera jest przechwytywana przez jej gwiazdę.
Źródło: Hubble Site - newscenter
Fotografia: NASA, ESA, and G. Bacon (STScI)
Opracowanie: Aleksandra Brożek
Fotografia: NASA, ESA, and G. Bacon (STScI)
Opracowanie: Aleksandra Brożek
Odpowiedz na pytanie zadane w sondzie.
Zjawiska oraz wydarzenia w nadchodzącym miesiącu.
Zagłosuj lub zgłoś swoją stronę.
Ostatnio pisaliście:
Mikołaj
28.07.2010, 12:17