Poszukiwacze planet przy użyciu Teleskopów Kecka zidentyfikowali przynajmniej sześć planet o niskiej masie krążących dwóch gwiazd podobnych do Słońca. Dwie z tych planet są odpowiednio pięć i 7,5 raza cięższe od Ziemi. Te "Super-Ziemie" są pierwszymi odkrytymi planetami o niskiej masie, które orbitują dookoła gwiazd podobnych do Słońca.
Ostatnie odkrycia dotyczą planet nowej kategorii, które w pewnym stopniu są cięższe od Ziemi, lecz lżejsze od Uranu i Neptuna, co sugeruje, że planety o niskiej masie występują dość często wokół pobliskich gwiazd, mówi ekspert, poszukiwacz planet Steven Vogt z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Santa Cruz (UCSC).
"Odkrycie światów, które mogą być możliwe do zamieszkania, może nastąpić w ciągu najbliższych kilku lat," dodał.
Vogt oraz Paul Butler z Instytutu Carnegie'go w Waszyngtonie przewodzili międzynarodowej grupie, która odkryła nowe systemy planetarne wykorzystując dane uzyskane 10-metrowym teleskopem Kecka I na Hawajach oraz Angielsko-Australijskim Teleskopem w Nowej Południowej Walii w Australii. Astronomowie opisują nowe systemy planetarne, które zostaną przedstawione w Astrophysical Journal.
Jeden z nowych systemów orbituje dookoła jasnej gwiazdy Virginis 61, która może być widziana gołym okiem, w odpowiednich warunkach (brak Księżyca i świateł miejskich) na wiosennym niebie w gwiazdozbiorze Panny. Ta szczególna gwiazda, która znajduje się w odległości 28 lat świetlnych od Ziemi, wyróżnia się spośród setek sąsiadujących gwiazd będąc jednym z najlepszych bliźniaków Słońca w zakresie wieku, masy oraz innych właściwości. Vogt oraz jego współpracownicy odkryli przynajmniej trzy planety orbitujące dookoła Vir 61. Ich masy znajdują się w przedziale od pięciu do 25 mas Ziemi i okrążają gwiazdę w przeciągu czterech, 38 oraz 124 dni.
Artystyczna wizja ukazująca "superZiemię" orbitującą gwiazdę podobną do Słońca.
Drugi nowy system zidentyfikowany przez zespół posiada planetę krążącą dookoła HD 1461, kolejnego idealnego słonecznego bliźniaka oddalonego o 76 lat świetlnych, i jest 7,5 raza cięższa od Ziemi. Leżąca w gwiazdozbiorze Wieloryba, HD 1461 może być obserwowana gołych okiem wczesnym wieczorem w dobrych warunkach. Przynajmniej jedna planeta okrąża tę gwiazdę, a dwie kolejne są mocnymi kandydatami.
Planeta, której masa wynosi 7,5 masy Ziemi, HD 1461b, znajduje się w zakresie mas pomiędzy Ziemią oraz Uranem. Badacze nie mogą powiedzieć, czy HD 1461b jest powiększoną wersją Ziemi, składającą się w znacznym stopniu ze skał i żelaza, czy też jest podobna do Urana lub Neptuna i składa się w większej części z wody.
Wykrycie Vir 61 oraz HD 1461 znalazło się wśród wielu odkryć, które sugerują, że planety krążące wokół najbliższych sąsiadów Słońca często występują, a około połowa z pobliskich gwiazd posiada możliwą do wykrycia planetę, której masa jest równa lub mniejsza od masy Neptuna, powiedział Butler.
Wyjaśnił, że nowe odkrycia wymagały najnowszych instrumentów oraz technik badawczych. "Odkryliśmy, że można osiągnąć olbrzymią korzyść z łączenia danych z teleskopów AAT oraz Kecka, dwóch światowej klasy obserwatoriów," powiedział. "Oczywiście stajemy przed wspaniałą możliwością zidentyfikowania prawdopodobnie możliwych do zamieszkania planet krążących wokół najbliższych gwiazd wciągu zaledwie kilku lat."
Obecnie wewnętrzna planeta krążąca wokół Vir 61 ma jedną z najniższych zidentyfikowanych amplitud sygnałów planetarnych, co oznacza, że jest to kolejna planeta trudna do wykrycia, ze względu na jej niewielki rozmiar, dodał Butler.
Grupa wykorzystuje pomiar prędkości radialnej przy pomocy spektrometru wysokiej rozdzielczości Echelle (High Resolution Echelle Spectrometer - HIRES), aby odkryć "drżenie" wywołane w widmie gwiazdy pod wpływem grawitacji orbitującej planety. Ta technika jest połączona z monitoringiem fotometrycznym gwiazdy, w celu wykrycia tranzytu planety przed jej tarczą.
Wraz z unowocześnieniem sprzętu i technik obserwacyjnych, te naziemne metody mogą być zastosowane, aby znaleźć obiekty o masie Ziemi orbitujących dookoła pobliskich gwiazd, powiedział współpracownik Gregory Laughlin, również pracujący na UCSC. "To był prawdziwy wyścig łeb w łeb o to, czy pierwsze planety możliwe do zamieszkania zostaną odkryte z Ziemi czy przestrzeni," powiedział. "Kilka lat temu, zainwestowałem pieniądze w metody wykrywania z przestrzeni, teraz okazało się, że dobór właściwych metod był loterią. To co najbardziej ekscytuje w obecnych badaniach naziemnych, to fakt, że mogą zlokalizować bardzo bliskie planety, które mogą zostać zamieszkane.
Obserwatorium Kecka posiada dwa teleskopy pracujące w zakresie światła widzialnego i podczerwieni na wzniesieniu Mauna Kea znajdującym się na Hawajach.
Angielsko-Australijski Teleskop jest 3,9 metrowym teleskopem znajdującym się w Obserwatorium Siding Spring w pobliżu Coonabarabran w Australii i współpracuje ze Zjednoczonym Królestwem oraz Australią.
Badania były wspierane przez Narodową Fundację Nauki (National Science Foundation) oraz NASA. Grupa w ramach badania The Lick-Carnegie Exoplanet odkryła powszechnie dostępne narzędzie, konsolę systemową, która umożliwia członkom społeczności poszukiwania sygnałów planet poza Układem Słonecznym poprzez bezpośrednie i intuicyjne badanie danych. To narzędzie jest dostępne online na stronie:
http://www.oklo.org.
Twoje Imię
6.09.2010, 15:04