Galaktyka M94 odkrywa swoje ramiona
4 Lut 2010r. w Astronomia napisał/a Tomasz LechańskiNiezwykle głęboki obraz galaktyki M94, znajdującej się 15,1 mln lat świetlnych od Ziemi, ujawnia coś o czym wcześniej nie wiedziano, a mianowicie są to dwa spiralne ramiona.
Niezwykle głęboki obraz galaktyki M94, znajdującej się 15,1 mln lat świetlnych od Ziemi, ujawnia coś o czym wcześniej nie wiedziano, a mianowicie są to dwa spiralne ramiona.
Polepszony obraz galaktyki M94 prezentujący jej rozległe ramiona.
Mogłoby się wydawać, że zdjęcie to wykonano przy pomocy teleskopu Hubble'a lub Bardzo Dużego Teleskopu w Chile (VLT), jednak tak naprawdę obraz pochodzi z amatorskiego teleskopu o średnicy 0,5 m oraz aparatu SBIG STL-11100 CCD w obserwatorium Blackbird Remote Obserwatory w Nowym Meksyku, USA. Naukowcy po raz pierwszy sfotografowali obiekt M94 w 2006 roku. Na obecnym zdjęciu uchwycono złożony wewnętrzny dysk wraz z otaczającym go pierścieniem gwiazd. Takie gwiezdne pierścienie nie są niczym niezwykłym i mogą powstać po tym jak galaktyka uległa bezpośredniemu zderzeniu z inną, mniejszą galaktyką tworzącym tym samym pierścień przypominający te które powstają po wrzuceniu kamienia do wody.
Powyższe zdjęcie przykuło szczególną uwagę naukowców i badaczy z Instytutu Astrofizyki Wysp Kanaryjskich, jak i z uniwersytetów w Cambridge i Cardiff. Zauważyli oni interesujący układ struktury w pierścieniu, sugerujący, że może tam zachodzić jakieś niezwykłe zjawisko.
Obraz galaktyki M94 przedstawiający fale o różnych długościach, na którym wyraźnie widać jej spiralne ramiona w ultrafiolecie i głębokiej podczerwieni.
Ku ich zaskoczeniu, dzięki poprawieniu oryginalnego obrazu i dodaniu danych uzyskanych w ultrafiolecie z teleskopu Galaxy Evolution Explorer należącego do NASA oraz danych w podczerwieni z programu Two Micron All Sky Survey, 2MASS (przegląd całego nieba na dwóch mikrometrach) i teleskopu Spitzer jak i dodatkowych danych optycznych z programu Cyfrowego Przeglądu Nieba Sloan'a, odkryto, że galaktyka M94 w ogóle nie posiada zewnętrznego pierścienia. Zamiast niego ma ona zewnętrzny dysk uformowany z dwóch gigantycznych spiralnych ramion wystających z środka galaktyki. Co więcej, wewnętrzna część galaktyki - ten fragment, który widzimy za pomocą teleskopów, nie jest dyskiem, a tak zwanym owalnym zniekształceniem. Inaczej mówiąc są to "grube poprzeczki", które powstają w wyniku niestabilności zachodzących w dysku galaktyki. Są one powszechnym zjawiskiem w całym Wszechświecie, w tym i w naszej Drodze Mlecznej. Poprzeczka w galaktyce M94 jest dużo szersza niż u większość innych. W innych galaktykach jak w przeprowadzonych symulacjach udało nam się zobaczyć, że owalne zniekształcenia nie tylko przyczyniają się do powstawania zespołów wewnętrznych, spiralnych ramion, ale mogą one również zakłócić zewnętrzne obszary galaktyki tworząc ogromne i lekko spiralne ramiona, które to właśnie zostały odkryte przez zespół badaczy.
Oryginalne, niepoprawione zdjęcie galaktyki M94 wykonane w 2006 roku przedstawiające spiralne ramiona jako widmowy pierścień świecącego światła.
Te spiralne ramiona są ledwo co widoczne w zwykłym świetle, dlatego też aby je dostrzec trzeba się ogromnie napracować nad poprawą jakości zdjęcia. Z drugiej strony, są one doskonale widoczne w ultrafiolecie i podczerwieni, które to fale pokazują gorące młode gwiazdy oraz obłoki gazu i pyłu, gdzie formują się gwiazdy w ramionach. Te ukryte odnogi stanowią niemal jedną czwartą gwiezdnej masy galaktyki M94 i znajduje się tam do 15% nowopowstałych gwiazd w galaktyce. W oparciu o ilość materiału, z którego formują się gwiazdy w zewnętrznych spiralnych ramionach region ten jest najbardziej wydajnym obszarem w całej galaktyce M94 jeśli chodzi o powstawanie gwiazd. Niemniej jednak, przez cały ten czas nie byliśmy świadomi faktu, iż te ramiona istnieją tym miejscu.
Naukowcy przypominają, że ta niezwykła i niezapomniana praca nad poprawą jakości zdjęcia zajęła im trzy i pół roku, a końcowy efekt uzyskano dzięki zastosowaniu fal ultrafioletowych i podczerwieni.
Polepszony obraz galaktyki M94 prezentujący jej rozległe ramiona.
Mogłoby się wydawać, że zdjęcie to wykonano przy pomocy teleskopu Hubble'a lub Bardzo Dużego Teleskopu w Chile (VLT), jednak tak naprawdę obraz pochodzi z amatorskiego teleskopu o średnicy 0,5 m oraz aparatu SBIG STL-11100 CCD w obserwatorium Blackbird Remote Obserwatory w Nowym Meksyku, USA. Naukowcy po raz pierwszy sfotografowali obiekt M94 w 2006 roku. Na obecnym zdjęciu uchwycono złożony wewnętrzny dysk wraz z otaczającym go pierścieniem gwiazd. Takie gwiezdne pierścienie nie są niczym niezwykłym i mogą powstać po tym jak galaktyka uległa bezpośredniemu zderzeniu z inną, mniejszą galaktyką tworzącym tym samym pierścień przypominający te które powstają po wrzuceniu kamienia do wody.
Powyższe zdjęcie przykuło szczególną uwagę naukowców i badaczy z Instytutu Astrofizyki Wysp Kanaryjskich, jak i z uniwersytetów w Cambridge i Cardiff. Zauważyli oni interesujący układ struktury w pierścieniu, sugerujący, że może tam zachodzić jakieś niezwykłe zjawisko.
Obraz galaktyki M94 przedstawiający fale o różnych długościach, na którym wyraźnie widać jej spiralne ramiona w ultrafiolecie i głębokiej podczerwieni.
Ku ich zaskoczeniu, dzięki poprawieniu oryginalnego obrazu i dodaniu danych uzyskanych w ultrafiolecie z teleskopu Galaxy Evolution Explorer należącego do NASA oraz danych w podczerwieni z programu Two Micron All Sky Survey, 2MASS (przegląd całego nieba na dwóch mikrometrach) i teleskopu Spitzer jak i dodatkowych danych optycznych z programu Cyfrowego Przeglądu Nieba Sloan'a, odkryto, że galaktyka M94 w ogóle nie posiada zewnętrznego pierścienia. Zamiast niego ma ona zewnętrzny dysk uformowany z dwóch gigantycznych spiralnych ramion wystających z środka galaktyki. Co więcej, wewnętrzna część galaktyki - ten fragment, który widzimy za pomocą teleskopów, nie jest dyskiem, a tak zwanym owalnym zniekształceniem. Inaczej mówiąc są to "grube poprzeczki", które powstają w wyniku niestabilności zachodzących w dysku galaktyki. Są one powszechnym zjawiskiem w całym Wszechświecie, w tym i w naszej Drodze Mlecznej. Poprzeczka w galaktyce M94 jest dużo szersza niż u większość innych. W innych galaktykach jak w przeprowadzonych symulacjach udało nam się zobaczyć, że owalne zniekształcenia nie tylko przyczyniają się do powstawania zespołów wewnętrznych, spiralnych ramion, ale mogą one również zakłócić zewnętrzne obszary galaktyki tworząc ogromne i lekko spiralne ramiona, które to właśnie zostały odkryte przez zespół badaczy.
Oryginalne, niepoprawione zdjęcie galaktyki M94 wykonane w 2006 roku przedstawiające spiralne ramiona jako widmowy pierścień świecącego światła.
Te spiralne ramiona są ledwo co widoczne w zwykłym świetle, dlatego też aby je dostrzec trzeba się ogromnie napracować nad poprawą jakości zdjęcia. Z drugiej strony, są one doskonale widoczne w ultrafiolecie i podczerwieni, które to fale pokazują gorące młode gwiazdy oraz obłoki gazu i pyłu, gdzie formują się gwiazdy w ramionach. Te ukryte odnogi stanowią niemal jedną czwartą gwiezdnej masy galaktyki M94 i znajduje się tam do 15% nowopowstałych gwiazd w galaktyce. W oparciu o ilość materiału, z którego formują się gwiazdy w zewnętrznych spiralnych ramionach region ten jest najbardziej wydajnym obszarem w całej galaktyce M94 jeśli chodzi o powstawanie gwiazd. Niemniej jednak, przez cały ten czas nie byliśmy świadomi faktu, iż te ramiona istnieją tym miejscu.
Naukowcy przypominają, że ta niezwykła i niezapomniana praca nad poprawą jakości zdjęcia zajęła im trzy i pół roku, a końcowy efekt uzyskano dzięki zastosowaniu fal ultrafioletowych i podczerwieni.
Źródło: Astronomy Now
Fotografie: Spitzer Legacy Programme/GALEX Nearby Galaxy Survey/R Jay GaBany
Opracowanie: Tomasz Lechański
Fotografie: Spitzer Legacy Programme/GALEX Nearby Galaxy Survey/R Jay GaBany
Opracowanie: Tomasz Lechański
Komentarze użytkowników
( DODAJ SWÓJ )
Nikt jeszcze nie napisał komentarza do tego materiału.Napisz komentarz
Odpowiedz na pytanie zadane w sondzie.
Zjawiska oraz wydarzenia w nadchodzącym miesiącu.
Zagłosuj lub zgłoś swoją stronę.
Ostatnio pisaliście:
Twoje Imię
9.09.2010, 15:53